AdvokatRechtsanwaltsgesellschaftMagdeburg
und die Börde

Po zakończeniu umowy zapisz dwa odrębne terminy

Agent handlowy działający na podstawie prawa niemieckiego powinien oddzielić zgłoszenie roszczenia o świadczenie wyrównawcze od jego przedawnienia. Zgodnie z § 89b ustęp 4 HGB roszczenie trzeba zgłosić w ciągu roku od zakończenia stosunku umownego. Regularny termin przedawnienia wynosi natomiast trzy lata. Skupienie się wyłącznie na trzech latach może prowadzić do przeoczenia wcześniejszego terminu.

Załóż osobną kartę sprawy: wpisz datę zakończenia umowy, termin roczny oraz odrębnie ustalony bieg przedawnienia. Terminowe zgłoszenie jest jednym z etapów zabezpieczenia roszczenia. Nie zastępuje kontroli przedawnienia ani oceny, czy świadczenie rzeczywiście przysługuje.

Punkt pierwszy: ustal datę zakończenia współpracy

Zbierz umowę agencyjną, aneksy oraz dokumenty określające zakończenie stosunku umownego. Jeśli wskazują różne daty, zapisz rozbieżności i wyjaśnij ich znaczenie. Dla ostrożnego planowania przyjmij najwcześniejszą datę, która realnie może być datą zakończenia umowy.

Nie odkładaj tego zadania do otrzymania ostatniego rozliczenia prowizji. Roczny termin z § 89b ustęp 4 HGB jest powiązany z zakończeniem stosunku umownego. Przepis nie przewiduje rozpoczęcia go dopiero wtedy, gdy agent zakończy własne zestawienia finansowe albo uporządkuje dokumentację klientów.

Punkt drugi: jednoznacznie zgłoś żądanie

Praktycznym rozwiązaniem jest udokumentowane oświadczenie skierowane do przedsiębiorcy, na rzecz którego agent działał. Wskaż zakończoną umowę i wyraźnie zgłoś roszczenie o świadczenie wyrównawcze na podstawie § 89b HGB. Sama prośba o końcowe rozliczenie prowizji nie powinna być jedynym działaniem dotyczącym tego odrębnego roszczenia.

Zachowaj treść oświadczenia oraz dokumentację wysłania i otrzymania. Zaplanuj przekazanie z zapasem czasu, aby ewentualne wątpliwości wyjaśnić przed upływem roku. Jest to zalecenie służące udokumentowaniu działań, a nie zapewnienie, że samo zgłoszenie wystarczy do uzyskania świadczenia.

Punkt trzeci: przygotuj dokumenty dotyczące podstaw roszczenia

Uporządkuj informacje o pozyskanych nowych klientach oraz o istotnym rozszerzeniu relacji z dotychczasowymi klientami. Rozszerzenie może mieć znaczenie, jeżeli gospodarczo odpowiada pozyskaniu nowego klienta. Ustawa wymaga znacznych korzyści przedsiębiorcy po zakończeniu umowy oraz zgodności świadczenia z zasadami słuszności przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, zwłaszcza utraconych prowizji.

Sprawdź również wyłączenia. Wypowiedzenie przez agenta zasadniczo wyłącza roszczenie, chyba że uzasadniało je zachowanie przedsiębiorcy albo kontynuacji nie można wymagać ze względu na wiek lub chorobę. Wyłączenie dotyczy też wypowiedzenia przez przedsiębiorcę z ważnego powodu wynikającego z zawinionego zachowania agenta oraz uzgodnionego wejścia osoby trzeciej w miejsce agenta. Takiego porozumienia o zastąpieniu nie można zawrzeć przed zakończeniem umowy. Samego roszczenia wyrównawczego nie można z góry wyłączyć.

Punkt czwarty: osobno oblicz bieg przedawnienia

Regularny trzyletni termin przedawnienia rozpoczyna się co do zasady z końcem roku, w którym roszczenie powstało, a uprawniony poznał okoliczności uzasadniające roszczenie i osobę dłużnika albo powinien był je poznać, gdyby nie dopuścił się rażącego niedbalstwa. Zasady początku na koniec roku nie należy przenosić na roczny termin zgłoszenia.

Brak wiedzy nie pozwala również odkładać sprawy bez ograniczeń. Dla takich roszczeń § 199 ustęp 4 BGB przewiduje dziesięcioletni termin maksymalny od powstania roszczenia, niezależny od wiedzy lub rażąco niedbałej niewiedzy. Daty trzeba więc ustalić na podstawie konkretnej dokumentacji.

Punkt piąty: po zgłoszeniu zaplanuj dalsze dochodzenie

Wyznacz termin sprawdzenia odpowiedzi przedsiębiorcy i uzupełnij zestawienia klientów oraz prowizji. Jeżeli podstawa roszczenia lub zapłata pozostają sporne, odpowiednio wcześnie ustal dalszy sposób dochodzenia należności. Zgłoszenie w ciągu roku nie oznacza zakończenia pracy nad ochroną przed przedawnieniem.

Przedsiębiorca otrzymujący żądanie powinien zachować jego treść i datę otrzymania, a następnie oddzielnie ocenić przesłanki oraz wyłączenia. Terminowe zgłoszenie samo w sobie nie przesądza o zasadności roszczenia ani o określonej wysokości świadczenia.

Źródła